ACT NEDİR?

ACT (Aksiyon, İşbirliği, Dönüşüm) küresel markalar, perakendeciler ve sendikaların hazır giyim ve tekstil sektörünü dönüştürmek ve satın alma uygulamalarıyla da bağlı olarak sektörel toplu sözleşme aracılığıyla yaşam ücretine ulaşmak için imzaladıkları çığır açan bir anlaşmadır.

Sektörel toplu sözleşme, aynı ülkede hazır giyim ve tekstil sektöründe çalışan işçilerin, çalıştıkları fabrika ya da üretim yaptıkları perakendeci veya markaya bakılmaksızın, aynı koşullarda ücret pazarlığı yapabilmeleri demektir. Satın alma uygulamalarına bağlı olmak ise müzakere edilen ücretin küresel markaların ve perakendecilerin sözleşme şartlarınca mümkün kılınması ve bu ücretin desteklenmesi demektir.

ACT, yaşam ücreti ile ilgili sektördeki ilk küresel taahhüttür. Bu taahhüt, markalar, sendikalar, imalatçılar ve hükümetler gibi tüm ilgili aktörlere yaşam ücretinin sağlanmasında kendi rol ve sorumluluklarını yerine getirebilecekleri bir çerçeve sunar.

ACT üyeleri aşağıdaki ilkelerde anlaşmışlardır:
• Küresel tedarik zincirindeki tüm katılımcıların, sendikalaşma ve toplu sözleşme özgürlüğüne ve yaşam ücretine ulaşmak için sorumluluklarını yerine getirecekleri ortak bir yaklaşıma ihtiyaç vardır.

• Yaşam ücreti, ulusal ve sektörel düzeyde işveren, işçiler ve temsilcileri arasında mutabık kalınacak toplu sözleşme ile sağlanmalıdır.

• Uluslararası Çalışma Örgütü Sözleşmeleri gereğince işçiler sendikalaşma ve toplu sözleşme haklarını özgürce kullanabilmelidir.

Yaşam ücreti ile ilgili yapısal engelleri ele alan ACT, hazır giyim işçilerinin aldığı ücreti yaygınlaştırılabilir, sürdürülebilir ve uygulanabilir şekilde yükseltebilecek en iyi fırsattır.

Jenny Holdcroft
Genel Sekreter Yardımcısı, Industriaal

ACT NEDEN GEREKLİ?

"ACT girişimi, tekstil sektöründeki işçilerin adil ve yaşam ücretine ulaşmaları ortak hedefini gerçekleştirmek üzere markalar, perakendeciler ve sendikaları bir araya getirir. ACT çığır açan bir işbirliğidir; kalıcı ve sistemsel değişimi yaratmanın tek yoludur."

Karl-Johan Persson, CEO, H&M Grup

Hazır giyim ve tekstil üreticisi birçok ülkede işçilerin aldıkları ücret yaşam ücreti olarak kabul edilen ücretin oldukça aşağısındadır. Hazır giyim ve tekstil tedarik zincirinde çalışan işçilerin maaşını, tek başına perakendecilerin ve markaların yaşam ücreti seviyesine çıkaramayacakları konusunda artan bir farkındalık vardır. ACT, küresel markalar, perakendeciler, sendikalar, imalatçılar ve hükümetler gibi tüm ilgili aktörleri yaşam ücretine ulaşma konusunda birlikte çalışmak adına bir araya getirmeyi hedeflemektedir.

Asgari ücret mekanizmalarının, ücretleri yaşam ücreti standartlarına yükseltmede yetersiz olduğu kanıtlanmıştır. ACT, asgari ücret mekanizmasının üzerine inşa edilen, yaşam ücretine ulaşmayı sağlayan, işçiler ve işverenlerin birlikte müzakere edeceği sektörel toplu sözleşmeler oluşturmak için çalışacaktır.

Yaşam ücretini sağlamada satın alma uygulamalarının rolü esas kabul edilir. ACT üyeleri satın alma uygulamalarıyla yaşam ücreti ödenmesini kolaylaştırılmasını sağlayacaktır.

ACT YAŞAM ÜCRETİNİ NASIL SAĞLAYACAK?

ACT, hazır giyim ve tekstil üreticisi ülkelerde yürüteceği programlar aracılığı ile işveren örgütleri gibi, yerel sektör temsilcileri ile sendikalar arasında yapılan müzakereleri başlatacak ve destekleyecektir.

Bu sözleşmeler, imzacı taraflar için yasal olarak bağlayıcıdır ve uygulanabilirdir; ayrıca ilgili ülkedeki tüm sektörü ve bu sektörde çalışan her bir işçiyi kapsayacak şekilde genişletilebilir.

ACT programlarının, imalatçılar, sendikalar ve hükümetler arasında desteğin oluşturulmasını sağlayacak istişari süreçleri olacaktır. Programlar imalatçılar ve sendikalar arasında müzakerelerin desteklenmesi, Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) ile işbirliği, gerekli teknik yardımların sağlanması için işbirliği ve kalkınma örgütleri ile ortaklık geliştirme konularında kapasite gelişimini içerecektir.

ACT üyeleri, kendi satın alma uygulamalarının yaşam ücretinin ödenmesini kolaylaştıracağını taahhüt etmiştir. ACT, satın alma uygulamalarını sektörel toplu sözleşme ile bağlayacak mekanizmalar oluşturacak ve böylece imalatçıların ücretler ve çalışma koşulları gibi konularda sözleşme hükümlerine uymalarını sağlayacaktır.

Bununla birlikte ACT, üretici ülkeler ve imalatçılara verilen iş güvencesi ve taahhüdünün yaşam ücreti ödenmesinde anahtar rolü olduğu kabul edilerek, etkili insan kaynağı ve ücret yönetimi sistemleri gibi imalat standartları ve sistemlerinin geliştirilmesi konularında farklı ülkelerdeki imalatçılarla birlikte çalışacak; verimlilikte hızlandırılmış bir artışı ve endüstriyel ilerlemeyi teşvik edecektir.

ACT YAŞAM ÜCRETİNİ NASIL TANIMLAR?

Yaşam ücreti, bir işçinin kendisinin ve ailesinin temel ihtiyaçlarını karşılayabileyeceği, bir kısım da birikim yapabileceği asgari gelir demektir. Bu ücret yasal çalışma saatleriyle kazanılabilmeli; fazla mesai süresini içermemelidir.

ACT üyeleri, sektörel toplu sözleşme aracılığıyla yaşam ücreti konusunda işverenlerin, işçilerin ve temsilcilerinin anlaşmaya varmaları gerekliliği ilkesine riayet eder. Yani müzakere edilen ücret ulusal bağlama göre değişebilir; bu yüzden herhangi bir dış kıyaslamadan ziyade o ülkenin işçilerinin ve işverenlerinin ihtiyaçlarını yansıtmalıdır. Hedef ülkelerde, ACT küresel markaları ve perakendecileri kendi imalatçıları ile, IndustriALL ise üye sendikaları ile çalışacak ve taraflar yaşam ücreti pazarlığının yapılması için bir araya getirilecektir.

Yaşam ücretine ulaşılması için ACT, ulaşılabilir, işlevsel, yaygınlaştırılabilir, yasal olarak tanınan ve yürürlüğe konabilir bir mekanizma oluşturmayı hedeflemektedir.

John Ruggie, BM İş ve İnsan Hakları Genel Sekreterliği Eski Özel Temsilcisi

ACT girişimi, şirketlerin tedarik zincirlerindeki bazı en kritik ve tekrar eden işçi hakları ihlallerini engellemek için sendikalar, hükümetler ve diğer paydaşlarla ortak çalışmasının bir örneğidir. Kolektif aksiyonun değişimi tetikleyeceğini gösterir. ACT gibi girişimler sadece kalkınmaya katkıda bulunan gönüllü ve yardımsever yaklaşımlar değildir; ayrıca şirketlerin tedarik zincirlerindeki ciddi insan hakkı risklerini ortadan kaldırmalarını sağlayacak muteber sorumluluk ürünüdür. Bu sorumluluğu yerine getirebilmek için ACT sürdürülebilir kalkınmaya da önemli bir katkı sağlar.

SATIN ALMA UYGULAMALARI NEDİR?

Satın alma uygulamaları, küresel perakendecilerin ve markaların ürün tedariği amacıyla imalatçılarla etkileşim içinde olması ve iş yapması demektir.

Satın alma uygulamaları stratejik planlama, tedarik, gelişim ve alım ile işçileri etkileyen davranışlar, değerler ve ilkeleri kapsar.

SEKTÖREL TOPLU SÖZLEŞMENİN ASGARİ ÜCRET BELİRLEME MEKANİZMALARINDAN FARKI NEDİR?

Asgari ücret, bir ülke veya sektör için yasal olarak izin verilen en düşük ücrettir. Hükümetler, kimi zaman sendikalar ve işveren temsilcileriyle istişare ederek asgari ücreti belirler. Hazır giyim ve tekstil üreticisi ülkelerde genelde asgari ücret, yaşam ücretinin altındadır.

Sektörel toplu sözleşme, sendikalar ile işveren temsilcilerinin ortak karar verdiği, istihdamın şartlarını ve ücreti belirleyen mekanizmaya bağlı bir asgari ücret esasına dayanır.

Industry-wide collective bargaining builds on minimum wage mechanisms by establishing wages and other conditions of employment that are appropriate for the industry and agreed by trade unions and representatives of manufacturers together.

SEKTÖREL TOPLU SÖZLEŞMELERİN FAYDALARI NELERDİR?

Sektörel toplu sözleşmenin faydalarına ilişkin Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) güçlü kanıtlar sunmaktadır:

  • İşverenlerin daha düşük ücret ve koşullarda üretim yapan başka imalatçılar tarafından önünün kesilmemesini, inovasyon ve kalite üzerinden rekabet etmelerini sağlar.
  • Göçmen işçiler, sözleşmeli işçiler ve küçük işletmelerde çalışanlar da dahil olmak üzere daha çok işçinin toplu sözleşme kapsama alınmasını sağlar.
  • ‘ortak kural’ koyarak işgücü disiplinini oluşturmaya yönelik faaliyetlere olan ihtiyacı ve maliyetlerini azaltır.
  • Verimliliğin artmasını ve endüstriyel ilerlemeyi destekler. İşverenler ve sendikalar için daha az kaynakla daha çok verimlilik sağlar.
  • Ticarette yatırım ve büyüme için belirsizliği ortadan kaldırır.